Showing posts with label Poaching. Show all posts
Showing posts with label Poaching. Show all posts

Wednesday, April 5, 2023

දඩයම් සිහිවටන බි‍්‍රතාන්‍යට ගෙන ඒම තහනම් වේ

ජගත් පරිසර පුවත්

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම 

Blog පමණක් පළවූවකි.

වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති සතුන් දඩයම් කර ඒ දඩයම පිළිබඳ සිහිවටන (යමබඑසබට එරදචයසැි* තම රටට ගෙන යෑම ධනවත් රටවල වැසියන් විනෝදය සඳහා සිදුකරන කාර්යයකි. මේ දඩයමට වැඩි වශයෙන් ලක්වන්නේ අලින්, සිංහයන්, ජිරාෆ් වැනි විශාල ක්ෂීරපායි සතුන්ය. මේ දඩයම මෙන්ම දඩයම් සිහිවටන පිළිබඳව ද විරෝධයක් සත්ත්ව අහිංසාව හා පරිසර ක‍්‍රියාකාරීන් වෙතින් කලක් තිස්සේ ඉදිරිපත්ව තිබූ අතර, ඊට ප‍්‍රකට පුද්ගලයන්ගේ සහාය ද ලැබිණි. මේ පිළිබඳව වසර ගණනක් තිස්සේ ඇදී ගිය විවාදයක් පැවැතිණි. 

පසුගියදා බි‍්‍රතාන්‍යයේ මූලික සම්මතය ලැබුණු නීතියක් අනුව එවැනි සතුන්ගේ ශරීර කොටස් දඩයම් සිහිවටන ලෙස එරටට ගෙන ඒම තහනම් වනු ඇත. එරට පාලක පක්ෂයේ 2019 මැතිවරණ ප‍්‍රකාශනයේ එක් පොරොන්දුවක් ද වූ මේ දඩයම් සිහිවටන තහනම් කිරීම මෙවර පුද්ගලික මන්ත‍්‍රී යෝජනාවක් ලෙස ගෙන එන ල අතර ඊට පුළුල් සහායක් ලැබී ඇත. පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත වූ මේ යෝජනා දැන් සාමි මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ දී සම්මත විය යුතුය.

කෙසේ වෙතත්, මේ දඩයම් කිරීම් අදාළ රටවල යම් පාලනයක් ඇතිව සිදුකරන්නකි. එසේම දඩයම්කරුවන් දඩයම සඳහා ගෙවනු ලබන විශාල මුදල දියුණු වන රටවල් වන ඒ රටවල සැලකිය යුතු ආදායමකි. ඒ ආදායම්නිසා ඒ රටවල වැසියන් අතින් සිදුවන දඩයම අඩුවන අතර එය සංරක්ෂණ සඳහා වැදගත් බව ඒ රටවල පිරිස් මෙන්ම විද්‍යාඥයන් විසින් ද පෙන්වා දී තිබේ.


Monday, June 27, 2016

අප‍්‍රිකාවේ වනගත අලි මරා දමා ඇති තරම - පරිසර පුවත් 007 (03.04.2013)


ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

විදුසර, 03.04.2013

Vidusara - World Environmental News (03.04.2013)

අප‍්‍රිකාවේ වනගත අලි මරා දමා ඇති තරම


මධ්‍යම අප‍්‍රිකාවේ වාසය කරන වනගත අලි අතරින් 62%ක් පමණ ප‍්‍රමාණයක් පසුගිය දශකයක කාලය ඇතුළත මරා දමා තිබේ. එ් ප‍්‍රධාන වශයෙන් ඔවුන්ගේ දළ ලබා ගැනීම සඳහාය. මේ බව පෙන්වා දෙන්නේ 2002-2011 අතර කාලයේදී මේ පිළිබඳව සිදුකරන ලද අධ්‍යයන ආශ‍්‍රයෙන් සිදුකර ඇති පර්යේෂණක වාර්තාවකි.
වනගත අලින් පිළිබඳව සිදුකර ඇති විශාලතම අධ්‍යයනය සේ සැලකෙන මේ අධ්‍යයනයේදී අදින් දශකයකට පමණ පෙර අලි ඇතුන් වාසය කළ ප‍්‍රදේශයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ ප‍්‍රදේශයක් තවදුරටත් අලින්ට වාසය කිරීමට තරම් ආරක්ෂිත තත්ත්වයක නොමැති බව පෙනී ගොස් ඇත. විශේෂයෙන් අප‍්‍රිකාවේ වනගත අලි විශේෂය මිනිසුන් අධික, මාර්ග අධික ප‍්‍රදේශවල වාසය නොකරයි. අප‍්‍රිකාවේ වෙසෙන මේ වනගත අලියා (Loxodonta. cyclotis) සැවනා අලියාගෙන් (Loxodonta africana) වෙනස් වූ විශේෂයක් සේ වැඩි පිළිගැනීමකට ලක්ව ඇත.

මේ අනුව පෙනෙන තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ මේ අප‍්‍රිකානු වනගත අලියා ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ඉක්මනින් උත්සාහ ගත යුතු බවය. එවැනි උත්සාහයක් ජගත් මට්ටමේ විය යුතුය. එනම්, අලි-ඇතුන් වාසය කරන රටවල් මෙන්ම, ඇත් දළ භාවිත කරන රටවල් මෙන්ම නීති විරෝධී ලෙස ඇත් දළ ප‍්‍රවාහනය කරන ගමන් මාර්ගයේ පිහිටි රටවල් අතර වැඩි සම්බන්ධීකරණයකින් යුක්ත වූ වැඩසටහනක් අවශ්‍යව ඇති බව පැහැදිලිය. (මූලාශ‍්‍රය: PLoS ONE, DOI: 10.1371/journal.pone.0059469)